ΠΛΑΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ  COMENIUS

Το Ειδικό Γυμνάσιο Ιλίου είναι ένα από τα ελάχιστα δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας μας στο οποίο φοιτούν μαθητές που αντιμετωπίζουν κυρίως κινητικά προβλήματα στα οποία συχνά προστίθενται και προβλήματα που έχουν σχέση με μαθησιακές δυσκολίες ή ενίοτε και νοητικής υστέρησης. Το εκπαιδευτικό πλαίσιο του σχολείου είναι το ίδιο με αυτό των κανονικών Γυμνασίων από πλευράς διδακτέας ύλης, εκπαιδευτικών μεθόδων, εποπτικών μέσων και τίτλων σπουδών.
Οι ιδιαιτερότητες που παρουσιάζουν οι μαθητές του σχολείου μας σε συνδυασμό με το υπάρχων εκπαιδευτικό σύστημα και την άσκηση της σχολικής πράξης στο πλαίσιό του, συχνά δεν επιφέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα τόσο στο επίπεδο της γενικότερης εκπαίδευσης, στη μόρφωση όσο και στην κοινωνική ένταξη των μαθητών. Οι κινητικές δυσκολίες και ο αποκλεισμός των παιδιών για λόγους κοινωνικούς (δυσκολίες στο να γίνουν αποδεκτά) και πρακτικούς (κινητικές δυσκολίες) συντελεί δυσμενώς στην ομαλή κοινωνική τους ένταξη και προσαρμογή αλλά και στην ικανότητα πρόσληψης και κατανόησης μερών της διδακτικής ύλης. Οι διδάσκοντες πάλι του συγκεκριμένου χώρου δεν διαθέτουμε άλλα πρόσθετα προσόντα για την άσκηση της ειδικής αγωγής εκτός από την πολυετή μας εμπειρία έτσι ώστε η αντιμετώπιση των προβλημάτων γίνεται με τρόπο εμπειρικό και υποκειμενικό.
Ένα επίσης πρόβλημα μεγάλης σημασίας που απασχολεί όλους τους συμμετέχοντες στην σχολική ευθύνη (γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές) είναι η απουσία ενός σχολικού επαγγελματικού προσανατολισμού για άτομα με ειδικές ανάγκες που θα στοχεύει στην μετέπειτα επαγγελματική απασχόληση των παιδιών, πράγμα που αποτελεί και το δυσκολότερο σημείο στην όλη προσπάθεια.
Το σχολείο μας δεν είχε ως σήμερα συμμετοχή σε άλλες διακρατικές συνεργασίες που να αφορούν θέματα που άπτονται των καθ΄ αυτών προβλημάτων του συγκεκριμένου χώρου. Έχει όμως οργανώσει και παρακολουθήσει ολιγοήμερα σεμινάρια και ημερίδες σε τοπικό επίπεδο με θέματα που αφορούν στις ιδιαιτερότητες των μαθητών μας. Ακόμη έχει συμμετάσχει σε διμερείς συνεργασίες με κανονικά σχολεία της ίδιας εκπαιδευτικής βαθμίδας σε θέματα οργάνωσης κοινών σχολικών δραστηριοτήτων, όπως σχολικών γιορτών ή εκδηλώσεων. Κρίνουμε δε ως πολύ σημαντικό την συμμετοχή του σε προγράμματα συνεργασίας με φορείς άλλων χωρών διαφορετικής κουλτούρας, αντίληψης και εκπαίδευσης που τους απασχολούν όμως κοινά με μας προβλήματα. Πιστεύουμε ότι οι διακρατικές συνεργασίες μέσα στα πλαίσια της Ενωμένης Ευρώπης θα μπορούσανε να επιφέρουν μία ανανέωση σε πολλαπλά επίπεδα στο χώρο της ειδικής αγωγής.
Ειδικότερα με την διακρατική συνεργασία στο παρόν πρόγραμμα αποβλέπουμε στην ανάπτυξη στενής συνεργασίας με τα εταιρικά σχολεία των δύο χωρών που συμμετέχουν και τα οποία διαθέτουν μακρά εμπειρία στις μαθησιακές δυσκολείες. Η συνεργασία αυτή έχει ως πρώτο στόχο την ανάπτυξη μεθοδολογιών ικανών να κινητοποιήσουν τους μαθητές μας σε μια σειρά δραστηριοτήτων μέσα και έξω από την τάξη. Η εκτέλεση κοινών προγραμμάτων με τα άλλα σχολεία θα δώσει την δυνατότητα ύπαρξης συγκρίσιμων αποτελεσμάτων και αξιολόγησης τόσο της συγκεκριμένης προσπάθειας όσο και του όλου εκπαιδευτικού μας έργου. Η άμεση επαφή δε με τον τρόπο εργασίας, τις εκπαιδευτικές μεθόδους και το εκπαιδευτικό σύστημα των άλλων εταίρων θα διευρύνει τις γνώσεις, εμπειρίες και αντιλήψεις των εκπαιδευτικών αλλά και του λοιπού προσωπικού του σχολείου με σκοπό την αποτελεσματικότερη εκπαίδευση των παιδιών.
Επίσης μέσα από το Comenius 1 επιθυμούμε την ενεργητική συμμετοχή των μαθητών στην όλη διαδικασία. Οι δραστηριότητες αυτές αποβλέπουν στην ανάπτυξη ενδιαφερόντων και δεξιοτήτων. Ακόμη αποσκοπούμε στην κοινωνική προσαρμογή των παιδιών μέσα από τις κοινές δραστηριότητες των συνεργαζόμενων φορέων και την αναζήτηση λύσεων σε προβλήματα πάνω σε συγκεκριμένους τομείς. Από την άλλη η επαφή των παιδιών με μαθητές των άλλων εταιρικών σχολείων πιστεύουμε ότι αποτελεί ισχυρό ψυχολογικό κίνητρο στήριξης και δραστηριοποίησης σε θέματα επικοινωνίας, προβληματισμού και αναζήτησης διεξόδων σε κοινά ζητήματα που τους απασχολούν.
Οι πιο πάνω επισημάνσεις αποτελούν κοινή συνισταμένη προβληματισμών μακρόχρονης εμπειρίας του συνόλου των διδασκόντων και του ειδικού προσωπικού καθώς και του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου μας. Στην λήψη των αποφάσεων συμμετέχει ο σύλλογος των εκπαιδευτικών με την ενεργή συμμετοχή της διεύθυνσης. Αξίζει να αναφερθεί ότι στον καθορισμό του τρόπου δράσης καθώς και των προτεραιοτήτων που θέτουμε κατά περίπτωση, υπάρχει η αμέριστη συμπαράσταση τόσο του Γραφείου εκπαίδευσης στο οποίο ανήκει η εκπαιδευτική μας μονάδα όσο και της οικείας Διεύθυνσης.
Η εκτέλεση του Comenius 1 θα γίνει μέσα στα πλαίσια του σχολικού προγράμματος χωρίς να αποβεί σε βάρος του αντιθέτως θα αποτελέσει βοηθητικό μέσο για την επίτευξη των στόχων. Από πλευράς χρόνου εκτέλεσής του έχει σχεδιαστεί άνιση κατανομή μεταξύ των τμημάτων ανάλογα με την ιδιαιτερότητα των μαθητών που φοιτούν σ’ αυτά και των προτεραιοτήτων που δίνονται κάθε φορά.

 

Comenius, Σχολικές συμπράξεις.

Στόχοι και περιγραφή της δράσης

Οι Σχολικές συμπράξεις Comenius αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης της εκπαίδευσης μέσω της προώθησης κοινών δραστηριοτήτων συνεργασίας μεταξύ σχολείων στην Ευρώπη. Τα έργα παρέχουν σε μαθητές και εκπαιδευτικούς σε διαφορετικές χώρες την ευκαιρία να εργαστούν μαζί σε ένα ή περισσότερα θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Οι συμπράξεις σχολείων βοηθούν μαθητές και εκπαιδευτικούς να αποκτήσουν και να βελτιώσουν δεξιότητες, όχι μόνο σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα ή μάθημα στο οποίο εστιάζει το σχέδιο, αλλά και στα πλαίσια της ομαδικής εργασίας, των κοινωνικών επαφών, της οργάνωσης και της ανάληψης των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο και της χρήσης των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας (ΤΠΕ). Η συμμετοχή σε μια σύμπραξη με σχολεία από διαφορετικές χώρες δίνει επίσης σε μαθητές και εκπαιδευτικούς την ευκαιρία να εξασκήσουν ξένες γλώσσες και αυξάνει τα κίνητρά τους για την εκμάθηση ξένων γλωσσών.
Παραδείγματα δραστηριοτήτων που μπορούν να πραγματοποιηθούν από τις  συμπράξεις σχολείων Comenius:

Στις ανωτέρω δραστηριότητες μπορούν επίσης να συμμετάσχουν και «συνδεδεμένοι εταίροι» όπως τοπικές ή περιφερειακές αρχές, σύλλογοι γονέων και μαθητών, ιδρύματα κατάρτισης εκπαιδευτικών.
Κατά την επιλογή του θέματος μιας σχολικής σύμπραξης, τα σχολεία ενθαρρύνονται να επιλέξουν οποιοδήποτε θέμα παρουσιάζει ενδιαφέρον και είναι σημαντικό γα τα συμμετέχοντα ιδρύματα, καθώς αυτό θα αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για συνεργασία και μάθηση στο πλαίσιο του σχεδίου. Οι σχολικές συμπράξεις που εστιάζουν στη συμμετοχή των μαθητών μπορούν να ασχοληθούν με θεματικούς τομείς όπως οι τέχνες, οι θετικές επιστήμες, οι γλώσσες, η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η πολιτιστική κληρονομιά, η ευρωπαϊκή ιθαγένεια, η χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας (ΤΠΕ) ή η μάχη ενάντια στο ρατσισμό. Οι δραστηριότητες του έργου θα πρέπει ιδανικά να εντάσσονται στις συνήθεις δραστηριότητες των σχολειών και να περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα των συμμετεχόντων μαθητών. Οι μαθητές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε όλες τις φάσεις του έργου, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού, της οργάνωσης και της αξιολόγησης των δραστηριοτήτων.
Ορισμένες συμπράξεις σχολείων εστιάζουν σε παιδαγωγικά θέματα ή σε θέματα διαχείρισης.  Παρέχουν στους εκπαιδευτικούς και στους διευθυντές των σχολείων τη δυνατότητα να ανταλλάξουν εμπειρίες και πληροφορίες με συναδέλφους από άλλες χώρες, να αναπτύξουν από κοινού μεθόδους και προσεγγίσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους και να εξετάσουν και να εφαρμόσουν στην πράξη νέες οργανωτικές και παιδαγωγικές προσεγγίσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα σχέδια  συχνά συμπεριλαμβάνουν  συνεργασία με φορείς της τοπικής κοινωνίας των σχολείων, όπως τοπικές αρχές, κοινωνικές υπηρεσίες, ενώσεις και επιχειρήσεις.
Οι περισσότερες συμπράξεις είναι πολυμερείς, δηλαδή πρέπει να περιλαμβάνουν σχολεία από τουλάχιστον 3 συμμετέχουσες χώρες. Οι Διμερείς συμπράξεις είναι δυνατό να προκύψουν μόνο σε περιπτώσεις σχεδίων με γλωσσικό προσανατολισμό τα οποία περιλαμβάνουν δύο αμοιβαίες ανταλλαγές τάξεων με διάρκεια τουλάχιστον 10 ημέρες η κάθε μία και αφορούν μαθητές ηλικίας 12 ετών και άνω.
Οι διμερείς σχολικές συμπράξεις με γλωσσικό προσανατολισμό επιδιώκουν να ενθαρρύνουν τη χρήση όλων των επίσημων γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να εξασκήσουν τις δεξιότητές τους στις ξένες γλώσσες και να εξοικειωθούν με τη γλώσσα μιας χώρας εταίρου. Οι μαθητές που συμμετέχουν σε μια διμερή σύμπραξη αναμένεται να αποκτήσουν τουλάχιστον βασικές γνώσεις της γλώσσας που χρησιμοποιείται από το ίδρυμα εταίρο. Συνήθως οι μαθητές χρησιμοποιούν μια τρίτη γλώσσα ως τη γλώσσα εργασίας και επικοινωνίας τους. Κατά τη διάρκεια του σχεδίου, μαθητές και εκπαιδευτικοί και στις δύο χώρες εργάζονται μαζί σε ένα κοινό θέμα και δημιουργούν ένα κοινό τελικό προϊόν. Κατά τις ανταλλαγές τάξεων, οι μαθητές παρακολουθούν  σχολείο μαζί και φιλοξενούνται οι μεν στις οικογένειες των δε. Η συνεργασία δε θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στις ανταλλαγές και οι δραστηριότητες θα πρέπει να καλύπτουν όλη την περίοδο του σχεδίου.

 

John Amos Comenius (1592–1670)

Τσέχος εκπαιδευτικός μεταρρυθμι­στής και θρησκευτικός ηγέτης, ονομαστός κυρίως για τις καινοτο­μίες του στις μεθόδους διδασκαλίας, ειδικά των γλωσσών. Γεννήθηκε το 1592 στο Νίβνιτσε τής Μοραβίας και πέθανε το 1670 στο Άμστερνταμ. Αγαπούσε τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και για την σπουδή του προωθείσαι την εκμάθηση τής Λατινι­κής γλώσσας.

Πίστευε στη μεταρρύθμιση της ανθρώπινης κοινωνίας μέσω της εκπαίδευσης και των θρησκευτικών του πεποιθήσεων που τον έφεραν σε ρήξη με τις πρόσωπα και καταστάσεις της εποχής του. Υποστήριζε την καθιέρωση πλήρους φοίτησης στα σχολεία για όλη τη νεολαία του έθνους και διατεινόταν ότι τα παιδιά πρέπει να διδάσκονται τον εθνικό τους πολιτισμό και τον πολιτισμό τής Ευρώπης.

Η μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, κατά τον Κομένιους, απαιτεί δύο πράγματα: Πρώτο, επα­νάσταση στις μεθόδους διδασκαλίας, ώστε η μάθηση να γίνει γρήγορη, ευχάριστη και πλήρης. Οι δάσκαλοι οφείλουν να «ακολουθήσουν τα αχνάρια τής φύσης», πράγμα που σημαίνει ότι οφείλουν να λαμβάνουν υπ' όψιν τις πνευματικές δυνατότη­τες του παιδιού και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει.
Ο Κομένιους δεν ήταν διασπαστής αλλά πρόμαχος τής παγκόσμιας Εκκλησίας. Ήταν επίσης, παρά τον διεθνισμό του, γνήσιος Τσέ­χος πατριώτης σε μια εποχή που οι Τσέχοι είχαν  σχεδόν συντριβεί. Έγραψε: «Αγαπώ τη χώρα μου και τη γλώσσα της και η μεγαλύτερη μου επιθυμία είναι να μπορέσει να εκπολι­τιστεί».

Τον 19ο αιώνα η φήμη τού Κομέ­νιους είχε αναβιώσει σημαντικά λόγω τής σημασίας που δινόταν στην παι­δαγωγική, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Σήμερα ο Κομένιους εξακολουθεί να παρουσιάζει ενδιαφέρον ως πρότυπο διεθνούς πολίτη. Ο πατριωτισμός του δεν τον εμπόδισε να αισθάνεται Ευρωπαίος και να πιστεύει βαθύτατα στην ενότητα τής ανθρωπότητας.

Πάλεψε πολύ και σκληρά σε μια δύσκολη ιστορική περίοδο από πολέμους και κατακτήσεις και γεύτηκε πολλές απογοητεύσεις και εξορίες. Άφησε ένα τεράστιο συγγραφικό έργο, κυρίως παιδαγωγικό και κοινωνικό.